"Forensisch" betekent volgens Van Dale "betrekking hebbend op het gerecht". Forensisch verwijst ook naar "forum", de plaats waar recht gesproken wordt. Een ander woord dat we terugvinden in de term forensisch, is een "forens". ‘Forensen’ zijn mensen die elders gedomicilieerd zijn dan waar zij hun werk uitoefenen.
Meteen wijst deze etymologie op drie kenmerken van het forensisch welzijnswerk. Ten eerste gaat het om een aanbod van "welzijnswerk" (in de meest brede betekenis van een welzijnsgerichte hulp- en dienstverlening, vorming en begeleiding) aan mensen die (dreigen) met het gerecht/politie in aanraking te komen. Met dit aanbod willen we tevens "inbreken" in het justitiële/politionele forum en de justitiële/politionele dialoog en actie aanvullen met onze "welzijnsdimensie". En tenslotte is de standplaats van de voorzieningen vaak ook elders dan de effectieve werkplek (in de gevangenis, bij de slachtoffers thuis, in een neutrale cursusruimte…). Er wordt veelal vindplaatsgericht en outreachend gewerkt.
Het forensisch welzijnswerk omvat een diverse aanbod van hulp- en dienstverlening naar:
Het forensisch welzijnswerk overstijgt dit individuele perspectief en ziet, naast het hulpverleningsaanbod ook een belangrijke opdracht op een meer structureel, maatschappelijk en preventief niveau. We streven immers naar een sociaal beleid dat uitsluiting zo veel mogelijk voorkomt en een justitieel/politoneel beleid met het oog op een rechtvaardige, humane en welzijnsgerichte aanpak van criminaliteit (oorzaken).