Meer dan 10 jaar geleden (13 april 1995) werd de wet op de mensenhandel boven de doopvont gehouden. Daarmee werd de kroon gezet op het werk van de parlementaire onderzoekscommissie die zich over deze problematiek had gebogen. Door die wet werd het mogelijk misbruik of uitbuiting van een vreemdeling in een precaire situatie te vervolgen.

Inmiddels heeft het thema mensenhandel steeds aan gewicht gewonnen in Europese en internationale instellingen. De nieuwe verdragen, protocollen en richtlijnen die zij hebben voortgebracht, creëren een kader waarbinnen ook andere staten een beleid rond mensenhandel uittekenen. Op het internationale forum geldt de Belgische aanpak tot op vandaag als een lichtend voorbeeld. Enerzijds is dat omdat de bestrijding van de mensenhandel resultaten oplevert. Anderzijds omwille van de humane houding ten aanzien van de slachtoffers.

De opvang en begeleiding van slachtoffers van mensenhandel situeert zich op een kruispunt van federale, gemeenschaps- en gewestbevoegdheden. Daardoor is ook de organisatie en financiering van de hulpverlening een ingewikkelde knoop.

Om de opvang en de begeleiding van slachtoffers van mensenhandel mogelijk te maken erkent en financiert de federale overheid in elk Gewest een gespecialiseerd onthaalcentrum.

Alleen deze drie centra zijn bevoegd om de verblijfsvergunningen voor slachtoffers van mensenhandel aan te vragen. De centra staan in voor de sociaal-psychologische begeleiding van de slachtoffers en bieden juridische ondersteuning aan de slachtoffers die hun belangen wensen te verdedigen in een gerechtelijke procedure.

De financiering van de onthaalhuizen is een gemeenschapsbevoegdheid. Dit verklaart waarom de residentiële opvang van slachtoffers in Vlaanderen is ondergebracht bij CAW De Terp.

Binnen het Steunpunt Algemeen welzijnswerk loopt sedert geruime tijd een project ter ondersteuning van de hulpverlening aan slachtoffers van mensenhandel, met middelen uit het Impulsfonds voor het Migrantenbeleid. Dit project bekleedt een aparte plaats binnen het Steunpunt, aangezien de hulpverlening zich grotendeels buiten het Algemeen Welzijnswerk situeert.

Bovendien is sinds 2005 die ondersteuning ook uitgebreid naar Surya, het Waalse gespecialiseerde onthaalcentrum, waardoor het Netwerk Hulpverlening Mensenhandel meteen ook het enige federale project is binnen het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk.

Om de opvang en de begeleiding van slachtoffers van mensenhandel mogelijk te maken erkent en financiert de overheid in elk Gewest een gespecialiseerd onthaalcentrum.

• De V.Z.W. “Payoke” in Vlaanderen (Antwerpen)
• De V.Z.W. “Pag-Asa” in het Brussels Gewest
• De V.Z.W. “Sürya” in het Waals Gewest (Luik)

De centra staan in voor de sociaal-psychologische begeleiding van de slachtoffers en bieden juridische ondersteuning aan de slachtoffers die hun belangen wensen te verdedigen in een gerechtelijke procedure.