Als partners scheiden | Kinderen en scheiding | Visie | Onthaal | Begeleiding | Preventie | Scheidingsbemiddelaars | Brochure

Zoals we reeds aangaven zorgt een begeleiding in een CAW ervoor dat cliënten een breder zicht en greep krijgen op de situatie, eventueel patronen kunnen doorbreken zodat ze gemakkelijker kunnen functioneren in het dagelijks leven. Een begeleiding kan individueel gebeuren, met het gezin of in groep.

Individuele en relationele begeleidingen Het CAW heeft heel wat expertise opgebouwd op het terrein van het begeleiden van volwassenen met persoonlijke en relationele problemen. Er werden in 2004 in totaal ongeveer 16 000 mensen begeleid waarvan 37% voor persoonlijke en 38 % voor relationele problemen. Mensen die begeleid worden in het kader van een scheiding werden geregistreerd onder relationele problemen. De begeleidingen zijn eerder kortdurend. Gemiddeld zijn er 1 tot 5 hulpverleningscontacten en meestal duurt de begeleiding tussen de 1 en 3 maanden. Dit betekent dat veel mensen geholpen zijn met een beperkte inzet aan middelen. Dit gegeven ondersteunt het idee dat een sterke ambulante eerste lijnshulpverlening duurdere en ingrijpende hulpverlening kan voorkomen. Begeleiden van kinderen? Begeleiding van kinderen en jongeren onder de 15 jaar staat in vele CAW’s nog in de kinderschoenen. Vaak wordt men wanneer men jonger is dan 12 jaar doorverwezen naar de tweedelijns hulpverlening. Nochtans kunnen heel wat vragen en noden van kinderen, jongeren en ouders kunnen op de eerste lijn worden opgenomen. Enkel wanneer men te maken heeft met pathologie is het nodig om door te verwijzen naar de geestelijke gezondheidszorg. Kinderen die problemen hebben met de scheiding kan men helpen door hen een taal te geven, de dingen onder woorden te brengen, via poppenkast, collages, dupplo-poppen over wat er aan het gebeuren is rondom hen. Kinderen vertellen veel in een spel. Uit ervaring blijkt dat werken met kinderen zinvol is, maar dat je het niet mag loskoppelen van de ouders. Een kind weerbaarder willen maken - inzicht geven om het gedrag aan te passen - zonder dit bij de ouders te toetsen, heeft geen zin. Als ouders bereid zijn iets te leren, dan leren kinderen mee. Een begeleiding van het kind is dus best gekoppeld aan een begeleiding met de ouders. Maar helaas worden kinderen nog maar weinig rechtstreeks betrokken in de hulpverlening aan gezinnen. Gezien de vragen, onzekerheden en noden die kinderen hebben in scheidingssituaties is dit een grote leemte in het aanbod van de CAW’s. Ook is het belangrijk dat kinderen een positief beeld kunnen ontwikkelen over ouderschap en partnerschap. Daarom is het nodig om ouders te helpen stil te staan bij de beleving van het kind en de gevolgen die de scheiding voor het kind heeft. Scheiding- en ouderschapsbemiddeling In een scheiding of ouderschapsbemiddeling krijgen mensen de mogelijkheid om te onderhandelen over goederen en ouderschap zodat ze zowel nu als in de toekomst kunnen komen tot een goede regeling. Het doel is te komen tot een gedragen overeenkomst over verblijf, kosten en goederen. Scheidingsbemiddeling en ouderschapsbemiddeling wordt in 16 CAW’s aangeboden. Dit aanbod is ruim onvoldoende. Er is geen aanbod in de gerechtelijke arrondissementen Ieper, Veurne, Mechelen en Turnhout. Er moet nagedacht worden over hoe kinderen rechtstreeks betrokken kunnen worden in een ouderschapsbemiddeling. Bezoekruimte In een bezoekruimte kunnen ouders en grootouders hun recht op persoonlijk contact met hun kinderen of kleinkinderen effectueren. Deze vorm van hulpverlening wordt aangeboden wanneer ouders en kinderen geen fysiek contact meer kunnen hebben met elkaar omwille van geëscaleerde conflictsituaties. Ouders, grootouders en kinderen worden voor, tijdens en na de bezoeken ondersteund en begeleid. In essentie gaat het in een bezoekruimte om begeleiding en conflictbeheersing en niet om bemiddeling en conflictpreventie.

Allochtonen?

We stellen vast dat maar weinig allochtonen de weg vinden naar de ambulante hulpverlening van het CAW met vragen over scheiding. Dit in tegenstelling tot het gegeven dat bijna de helft van de populatie van de vluchthuizen voor mishandelende vrouwen van allochtone afkomst is. Een toegankelijk ambulant eerstelijns aanbod voor deze doelgroep zou een meer ingrijpende en duurdere hulpverlening in de residentiële sector kunnen voorkomen.

Werken met allochtonen vraagt echter heel wat initiatieven om zowel het onthaal als het begeleidingsaanbod toegankelijk en kwaliteitsvol te maken voor deze doelgroep.

Om de toegang te vergemakkelijken kan een CAW verschillende acties ondernemen: vindplaatsgericht werken, werken met tussenpersonen, inschakelen van tolken (…).

Om een kwalitatief hulpverleningsaanbod te ontwikkelen is er nood aan deskundigheidsbevordering op verschillende terreinen. Op attitude niveau moeten hulpverleners leren omgaan met verschillen, andere culturen, racisme, (…). Op inhoudelijk niveau is er specifieke kennis nodig omtrent bijvoorbeeld vreemdelingenrecht, opvoeding en gezinsrelaties binnen de islam, visie en uitgangspunten van interculturele hulpverlening .

Toenemende druk op de begeleidingen: waar blijven de middelen?

Hulpverleners melden een toename van de hulpvragen, meer complexe hulpvragen en een grote diversiteit aan hulpvragen en doelgroepen. Daardoor krijgt men te maken met zowel een schrijnend tekort aan personeel als met een gebrek aan middelen om het personeel bij te scholen om hun taak naar behoren te kunnen uitvoeren. Zoals we reeds aangaven moet er dringend geïnvesteerd worden in vorming naar specifieke doelgroepen zoals kinderen, jongeren en allochtonen. Ook dreigt de expertise die nu in de meeste CAW’s voorhanden is op het terrein van individuele en relationele begeleidingen in het gedrang te komen. CAW’s beschikken immers vaak niet over de nodige middelen om therapieopleidingen te betalen voor nieuwe hulpverleners. Nochtans hebben hulpverleners nood aan een therapeutisch kader om kwalitatieve hulp te kunnen bieden.