• Empowerment

De empowerment benadering vertrekt vanuit de krachten van mensen. Om de leefsituatie van mensen te verbeteren gaat men op zoek naar het positieve: naar de steunbronnen die zowel in de mens maar ook in de omgeving aanwezig zijn. Men wil het individu versterken zodat mensen greep krijgen op de situatie, zelf beslissingen kunnen nemen. Daarnaast heeft men aandacht voor de sociale omgeving waarin mensen leven en voor de maatschappelijke of structurele oorzaken van problemen.

Mensen hebben het recht om een einde te maken aan een uitzichtloze conflictueuze relatie of huwelijk. Zij moeten de kans krijgen om een nieuwe leefsituatie uit te bouwen onder een vorm die ze zelf willen. De hulpverlening moet er voor zorgen dat mensen zelf hun keuzes maken. Zo is het belangrijk dat ouders zelf kunnen beslissen over regelingen omtrent goederen en ouderschap. Zo speelt het aanbod van scheidings – en ouderschapsbemiddeling in op deze nood in omdat ouders of ex-partners via een bemiddeling geholpen worden om te onderhandelen zodat ze tot een gezamenlijke en gedragen beslissing komen.

Ook hebben mensen die te maken hebben met scheiding recht op goede zorg. Vooral wanneer ex-partners de relatiebreuk moeilijk kunnen aanvaarden en vastzitten in een gevoel van onrecht of onbegrip is wederzijdse zorg - met aandacht voor gelijkwaardigheid en betrokkenheid - van belang. De hulpverlening kan mensen ondersteunen zodat ze een zicht krijgen op wat er is fout gelopen, ze zich beter kunnen inleven in de situatie van de andere partner en het effect dat de scheiding kan hebben op hun kinderen of sociaal netwerk. Hulpverleners kunnen erover waken dat ouders ondanks hun moeilijkheden, toch aandacht blijven hebben voor hun kinderen, hun omgeving. Ondanks dat ouders in deze periode soms zwaar belast zijn, is het belangrijk dat ze de zorg om hun kinderen blijven opnemen. De hulpverlening kan daarin heel ondersteunend zijn door bijvoorbeeld ouders informatie en handvaten aan te reiken over hoe ze het thema scheiding kunnen bespreken met hun kinderen.

Door scheiding komt vaak de sociale en materiële leefsituatie van mensen in het gedrang. De hulpverlening is erop gericht mensen te helpen toegang te vinden tot een aantal hulpbronnen zoals informatie over scheidingswegen, woning, inkomen, arbeid, kinderopvang, vorming, sociaal netwerk, (…).

Tot slot hebben we vanuit de hulpverlening de taak om in te spelen op de structurele factoren die aan de basis liggen van moeilijke situaties voor gescheiden mensen. Zo is de hulp en dienstverlening voor scheidende ouders en kinderen nog onvoldoende uitgebouwd. We denken hierbij aan:

• Informatieverlening en hulpverlening inzake scheiding die bruikbaar, betaalbaar, begrijpbaar, beschikbaar en bereikbaar is voor ouders, kinderen, jongeren, … ;
• Flexibele en betaalbare kinderopvang voor alleenstaande ouders;
• Betaalbare woningen voor alleenstaanden;
• (…).

Fundamenteel kan het algemeen welzijnswerk haar bijdrage leveren aan het beleid om voorstellen te formuleren over wat de samenleving kan ondernemen om destructieve conflicten tussen mensen te voorkomen en over welke initiatieven conflictverlagend kunnen werken in scheidingssituaties.

Dit kan gebeuren in overleg met verschillende sectoren: de hulpverlening, de wetgeving, de huisvestingsmaatschappijen, het onderwijs en de socio-culturele sector.

• Een integrale hulpverlening

Kenmerkend voor het algemeen welzijnswerk is de integrale benadering van de hulp waarbij we oog hebben voor de verschillende levensdomeinen waarop de hulp zich kan richten zoals het materiële, het administratieve, het relationele en psychische domein. Zo is er aandacht voor de verwerking van scheiding, de twijfels, de opvoeding van kinderen, het wonen, het werk, de financies, het sociale netwerk, (…).

Een integrale benadering vraagt ook dat de hulpverlener open staat voor processen die zich binnen de hulpverlening kunnen voordoen en voor de onderliggende verwevenheid van hulpvragen. Zo kan een relatief eenvoudige vraag naar informatie over scheiding evolueren naar een vraag om zicht te krijgen op wat er mis loopt in de relatie. Een relatiebegeleiding kan partners ondersteunen om hun relatie terug op het spoor te krijgen. Maar ook in een relatiebegeleiding kunnen partners geconfronteerd worden met patronen die ze hebben meegekregen uit hun kinderjaren en die doorspelen in hun huidige relatie. Kenmerkend voor hulpverleningsprocessen is dat er telkens nieuwe verhalen op de voorgrond kunnen treden die van belang zijn om problemen op te lossen. Het is eigen aan de hulpverlening binnen het algemeen welzijnswerk om flexibel in te spelen op de vraag en noden van de cliënt.