Kinderen blijken minder problemen te hebben met de scheiding op zich maar eerder met het conflict tussen hun ouders. Onderzoek geeft aan dat kinderen die opgroeien in kerngezinnen waarin bepaalde vormen van ouderconflict voorkomt evenzeer lijden onder dit conflict dan kinderen die te maken krijgen met ouderconflict in de context van een scheiding . Het zijn vooral frequente, aanslepende en onopgeloste conflicten waarin kinderen betrokken zijn die een risico vormen voor moeilijkheden bij kinderen. Deze conflicten komen zowel voor in intacte gezinnen als in gezinnen waarin een scheiding bezig is.

Desondanks kan scheiding een zeer ingrijpende vorm van verlies zijn voor het kind. Kinderen moeten leren omgaan met de dagelijkse afwezigheid van de andere ouder, soms zelfs ieder contact met een ouder missen. Tijdens de scheiding zijn ouders soms minder betrokken op hun kroost. Zij zijn gedurende die periode minder aanspreekbaar omdat ze het druk hebben om zichzelf overeind te houden. Vandaar dat ze het ook moeilijk hebben om te zien wat hun kind belast. Sommige kinderen voelen zich in de steek gelaten, soms verantwoordelijk voor de scheiding waardoor schuldgevoelens ontstaan. Een kind houdt lang vol dat er hereniging mogelijk is. Nog anders is het wanneer het kind te veel zorg gaat dragen voor de ouders en zich verantwoordelijk voelt .

Vele vragen en onzekerheden verstoren de ontwikkeling van het kind. Het Kinderrechtencommissariaat meldt dat kinderen vragen stellen vanuit ongerustheid over hun positie tegenover beide ouders (ze zitten klem in het conflict tussen beide ouders) en angst voor nadelige beslissingen. Ze vragen zich af of hun vragen, zorgen en noden in rekening zullen worden gebracht. De informatie die kinderen op dat ogenblik van hun ouders krijgen is vaak emotioneel gekleurd. Kinderen durven zich dan niet te uiten, durven geen vragen te stellen uit angst hun ouders te kwetsen.

Sommige kinderen willen ook zicht hebben op de beslissingsprocessen die zich afspelen. Zij ondergaan immers de gevolgen van de beslissingen rond de verblijfsregeling. Volgens het Kinderrechtencommissariaat is het hen vaak onduidelijk hoe dit gebeurt en wie welke verantwoordelijkheid heeft in het nemen van de beslissing. Zij willen ook snel zekerheid hebben over de tijdspanne waarin dit beslist wordt. Hoe langer de periode van onzekerheid, hoe groter de kans dat ze zich onveilig voelen. Kinderen willen meepraten over een verblijfsregeling. Een valkuil hierbij is dat het moeilijk uit te maken is wat het kind zelf wil omdat het soms zegt wat ouders graag horen. Een kind inspraak geven in conflictsituaties is vaak gevaarlijk omdat ze dan in een geknelde positie kunnen terecht komen. Als ouders tevreden zijn, zijn kinderen meestal ook tevreden omdat zij vooral belang hechten aan het gezin. Dit ligt anders voor een jongere. Zij tonen aan dat zij toch zelf willen kiezen wanneer zij de andere ouder gaan opzoeken. Dit hangt af van vrienden, vrijetijdsmogelijkheden, school…en betekent vaak het verschil tussen zich goed voelen of niet.

Kinderen zijn terecht bezorgd over hun toekomst. Hoewel zij direct betrokken zijn in de scheiding, blijkt reeds van bij aanvang dat zij zelden tijdig, voldoende en adequate informatie krijgen over wat er aan het gebeuren is.

Sommige kinderen hebben het dikwijls moeilijk om te wennen aan de veranderde leefomgeving, het omgaan met dagelijkse afwezigheid van de andere ouder en hun plaats te vinden in het nieuw samengestelde gezin (NSG). De kinderen hebben het misschien nog lastig met de scheiding en de fysieke afwezigheid van papa of mama. De nieuwe partner lijkt in hun ogen een indringer die bovendien met de aandacht van hun mama/ papa gaat lopen. Als ze een hekel hebben aan hun stiefouder, is het voor hen onbegrijpelijk dat hun ouder daar wel bij wil zijn; als ze sympathie voor hem of haar opbrengen, dan voelt dat als een vorm van verraad tegenover de niet-inwonende ouder, zeker als die zelf het gevoel heeft in zijn/ haar positie van vader of moeder bedreigd te worden. Terwijl een nieuwe relatie voor de ouders vooral emotionele winst betekent, is ze voor de meeste kinderen in eerste instantie verliesgevend. Soms komt de nieuwe partner vlak na de scheiding, is hij/ zij daar misschien zelfs de aanleiding voor geweest en symboliseert hij/ zij dus de breuk met het ouder-gezin. Soms komt hij/ zij jaren later en raakt het kind, dat binnen het eenoudergezin al een apart plaatsje had veroverd, nu zijn unieke positie kwijt. Hoe dan ook gaat een deel van de aandacht van de bio-ouder naar die nieuwkomer, eventueel ook naar zijn kinderen .

Maar ook financiële problemen na de scheiding hebben hun effect op kinderen. Een scheiding brengt immers vaak met zich mee dat de financiële toestand van beide ouders achteruit gaat. De grote groep alleenstaande ouders leven dikwijls in een verdoken vorm van armoede. Het kind slaat dan dikwijls een fase van de ontwikkeling over omdat het bezig is met zaken waar het niet zou mee moeten bezig zijn . Dit wordt een groter risico omdat het materiële aan belang wint bij jongeren.

Te veel veranderingen verbonden aan de scheiding (verhuizing, NSG…) hebben tevens hun invloed op de prestaties op school.