In hun contacten met slachtoffers worden de medewerkers van Slachtofferhulp geconfronteerd met verhalen over traumatische ervaringen. Dit heeft effect op de persoon van de hulpverlener en zijn functioneren kan leiden tot secundaire traumatische stress. Indien hier niet voldoende zorg aan besteed wordt kan dit escaleren tot een stoornis (secundair traumatische stress stoornis). Het ontwikkelen van secundaire traumatische stress is eigen aan de jobinhoud, maar in het proces naar het ontwikkelen van een stoornis kunnen heel wat preventieve initiatieven genomen worden. 

De ervaring van de medewerkers en de literatuur bevestigen dat om functioneel te werken aan preventieve acties een aantal structurele en organisatorische voorwaarden moeten volbracht zijn. Een antwoord bieden op secundaire traumatische stress vereist dat op drie niveaus verantwoordelijkheid genomen wordt, m.n. het individueel niveau, het teamniveau en het organisatieniveau.

Het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk en enkele medewerkers van afdelingen Slachtofferhulp engageerden zich om dit dossier betreffende secundaire traumatische stress uit te werken en neer te schrijven. Het dossier “Zorg voor medewerkers. Rol van organisaties in het omgaan met secundaire traumatische stress.” is hier het resultaat van. Preventie van secundaire traumatische stress is een verantwoordelijkheid van het individu zelf, maar ook van het team en de organisatie. Rond dit laatste werd het dossier ontwikkeld. Het richt zich voornamelijk naar de leidinggevende in de C.A.W.’s en heeft tot doel hen inhoudelijk te informeren en handvaten aan te reiken om constructief binnen de organisatie met het fenomeen secundaire traumatische stress om te gaan.

In het dossier worden volgende zaken uitgeschreven:

• Begrippen zoals secundaire traumatische stress, het secundair traumatisch stress syndroom, compassiemoeheid en burn-out worden in de welzijns- en gezondheidssector veelvuldig en vaak door elkaar gebruikt. In de literatuur en door deskundigen terzake worden verschillende definities gebruikt om inhoud aan deze begrippen te geven. Om het verschil te duiden worden in het dossier een aantal definities op een rij gezet.
  Ook de Figley-test  wordt besproken. Deze test gaat na hoe hoog het risico op de ontwikkeling van het secundair traumatisch stresssyndroom is, wat het risico op burn-out is en meet tevens de hulverleningssatisfactie.
• Het dossier behandelt tevens de factoren die bijdragen tot een verhoogd risico op secundaire traumatische stress (stoornis) en signalen die hierop kunnen wijzen.
  Zo worden er o.a. richtlijnen naar de organisatiestructuur gegeven en richtlijnen voor de leidinggevende aangereikt. Ook de sociale, politieke en economische context waarin de hulpverlener moet werken, wordt besproken, en men wil overheid wijzen op haar verantwoordelijkheid in deze kwestie.
• Verder krijgen enkele mogelijke preventieve interventies ook de nodige aandacht, en geeft men aansluitend ook enkele concrete toepassingen die bruikbaar en inspirerend kunnen zijn.

| Dossier “Zorg voor Medewerkers” |